James Webb teleskobu özel maskeyle daha ince ayrıntıları çözüyor

NASA, James Webb Uzay Teleskobu’nun açıklık maskeleme girişimölçümü adı verilen özel gözlem yönteminden elde edilen sonuçları paylaştı. Yöntem, ışık yoluna yedi küçük deliği bulunan bir maske yerleştiriyor ve teleskobun ana aynasını birbiriyle çalışan birden çok küçük teleskop gibi kullanıyor.

Deliklerden geçen ışık dalgaları üst üste binerek açık ve koyu saçaklardan oluşan karmaşık bir desen üretiyor. Araştırmacılar bu deseni bilgisayar modelleriyle karşılaştırarak doğrudan görüntüde seçilmesi zor yapıları yeniden oluşturuyor. NASA’ya göre teknik, Webb’in açısal çözünürlüğünü yaklaşık iki kat iyileştirebiliyor.

Ekiplerden biri, birbirinin çevresinde 13,1 yılda dönen WR 137 çift yıldız sistemini inceledi. Yıldız rüzgârlarının çarpıştığı bölgede oluşan tozun beklenen fırıldak biçimi yerine neredeyse düz bir yapı oluşturduğu görüldü. Bu şekil, rüzgârların maddeyi nasıl sıkıştırdığına ilişkin modellerin yeniden sınanmasını sağlıyor.

Gelişme ne anlama geliyor?

PDS 70 adlı genç yıldızın çevresindeki iki büyük gezegen de 4,8 mikrometre dalga boyunda ölçüldü. PDS 70 b ve c’nin parlaklığı yalnızca gezegen atmosferleriyle açıklanandan daha yüksek çıktı. Araştırmacılar fazla ışığın gezegenlerin çevresinde biriken yaklaşık eksi 50 derece sıcaklıktaki maddeden gelebileceğini değerlendiriyor.

Jüpiter’in volkanik uydusu Io için geleneksel görüntü oluşturma yöntemleri yeterli olmadığından sinir ağları kullanıldı. Yaklaşık 30 dakikaya yayılan beş görüntüde farklı volkanlarla ilişkili sıcak noktalar bulundu. Yaklaşık 362 kilometrelik baskın yapıların tek tek volkanik yayılım bölgelerine karşılık gelebileceği belirtildi.

Sıradaki adım ne?

Bu çalışmalar tek bir keşiften çok yeni bir gözlem aracının neler yapabildiğini gösteriyor. Aynı yöntem yıldızların çevresindeki toz, yeni oluşan gezegenler ve Güneş Sistemi cisimleri gibi farklı hedeflere uygulanabiliyor. Sonuçların gelecekteki teleskop ve aygıt tasarımlarına da yol göstermesi bekleniyor.