Nemrut heykelleri için beş yıllık koruma programı uygulanıyor

Adıyaman’daki Nemrut Dağı’nın anıtsal heykelleri için başlatılan beş yıllık koruma programı sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre 2025’te başlayan çalışma, tek seferlik onarım yerine yüzeydeki değişimi düzenli ölçen ve müdahaleyi aşamalı uygulayan bir model üzerine kuruldu.

Nemrut’un yaklaşık iki bin metreyi aşan rakımı, heykelleri donma-çözülme, rüzgâr, yağış ve güçlü sıcaklık farklarına açık bırakıyor. Taşın içindeki küçük çatlaklara giren su donduğunda hacmi büyüyerek yüzey kaybını hızlandırabiliyor. Bu nedenle görünen bir kırığı kapatmak kadar suyun taş içindeki hareketini anlamak da önem taşıyor.

Programda nanoteknolojik ölçekte çalışan koruyucu çözümler ile tarihî taşın fiziksel özelliklerine uyumlu kireç esaslı harçlar değerlendiriliyor. Kullanılan malzemenin taşı bütünüyle kapatmaması, nemi içeride hapsetmemesi ve ileride geri alınabilir olması koruma açısından temel ölçütler arasında.

Gündelik yaşama etkisi

Heykellerin mevcut durumu fotoğraf, üç boyutlu kayıt ve yüzey analizleriyle belgeleniyor. Böylece bir çatlağın büyüyüp büyümediği veya önceki uygulamanın nasıl davrandığı yıllar arasında karşılaştırılabiliyor. Her parçaya aynı reçetenin uygulanması yerine taşın konumu ve bozulma türüne göre yöntem belirleniyor.

Nemrut Dağı 1987’den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde. Alanın korunması yalnızca heykel başlarının dayanıklılığıyla sınırlı değil; tümülüs, teras düzeni, ziyaretçi güzergâhı ve dağ ekosistemi de bütüncül yönetim gerektiriyor. Ziyaretçi yoğunluğu ve iklim koşulları çalışma takvimini doğrudan etkileyebiliyor.

Okur için önemli not

Beş yıllık programın başarısı, heykellerin yeni görünmesiyle değil malzeme kaybının yavaşlatılması ve müdahalenin izlenebilir olmasıyla ölçülecek. Dağ koşulları nedeniyle bazı bölümlerde geçici erişim düzenlemeleri yapılabileceğinden ziyaretçilerin resmî duyuruları kontrol etmesi gerekiyor.